Studentenbarometer

STUDENTENBAROMETER

STUDENTENBAROMETER

Samen blokken, samen naar studentenfeestjes, samen afstuderen. Samenzijn is een belangrijk gegeven in het leven van een student. Toch dwingt de huidige samenleving ook de studenten ertoe alternatieven te vinden voor hun levensstijl in de studentenperiode. En dat is soms best zwaar. STAN ziet en hoort de studenten en stuurde het redactieteam virtueel op pad om onderzoek te doen.

Met de neus op de feiten

In juni haalde in Nederland de petitie ‘geef ons een stem’ binnen twee weken tijd 25.000 handtekeningen op van studenten die allemaal aankaartten dat ze zich niet gehoord voelden. En ook bij de Belgische studenten waren dezelfde klachten hoorbaar. De mediastorm rond dit onderwerp leek echter snel te gaan liggen en het welzijn van de student werd vaak ondergesneeuwd onder al het andere coronanieuws. Tot de start van het academiejaar. Toen werden de spotlights weer opnieuw op de studenten gericht, maar helaas niet in de positieve zin. ‘Het zijn de jongeren die de superverspreiders zijn!’ en ‘kotfeestjes, onverantwoord van de jeugd’. Akkoord, kotfeestjes zijn niet te verantwoorden en we moeten ons allemaal aan de regels houden. Maar waarom breken studenten deze regels? Wie denkt dat dat puur is om tegendraads te doen, heeft het mis.

Shauny van het LOGO Antwerpen beaamt dit in een interview met redacteur Julia: “We merken dat studenten heel hard afzien tijdens deze crisis. We proberen dit ook te communiceren naar lokale besturen. Jongeren worden al snel afgestempeld als de groep die de maatregelen niet goed opvolgt, maar eigenlijk hebben zij het óók heel moeilijk en kunnen ze zeker wel wat ondersteuning gebruiken,”

Het werd tijd dat iemand zou vragen: “Hey, hoe gaat het nu eigenlijk écht met jullie?”. Gelukkig gebeurde dat en rezen er enkele stemmen die zich dit afvroegen. Gezondheidsinstituut Sciensano bevroeg de Vlaamse bevolking in een online enquête naar mentaal welzijn en angst tijdens corona en wat blijkt: 16-24 jarigen horen tot de hardst getroffenen (bron: De Standaard). Flo Windey, influencer en content-maker bij radiozender Studio Brussel, stelde zich die vraag ook in de YouTube video FAQDA #05: Hoe kan je als jongere dealen met eenzaamheid. Ze postte de vraag ‘Voel jij je soms eenzaam?’ op haar Instagramstory en kreeg massale reacties. Meer dan de helft van de jongeren voelt zich nu eenzamer dan voor de crisis. Het is geen zure appel waar we even doorheen moeten bijten, maar een reëel probleem dat we gerust mogen benoemen. De Vlaamse Vereniging voor studenten besloot aan de hand van deze verontrustende berichten een enquête op te starten om een beeld te krijgen van het welzijn van de Vlaamse student.

Ook op de Universiteit Antwerpen zijn ze volop bezig met dit issue dat leeft onder de studenten, daar richtten studenten en het STIP Students for Students op, waarbij studenten met elkaar praten en elkaar helpen. Redactielid Eva interviewde Heleen en vroeg haar er alles over.

De studenten achter de cijfers

Het probleem van eenzaamheid bij studenten benoemen, werd onder andere gedaan door WATWAT. WATWAT zette een campagne op poten genaamd donkere gedachten, waarin zij jongeren die elkaar niet kennen met elkaar in gesprek laten gaan over hoe het nu écht met hen gaat. Zopas volgde ook VRT nieuws dit voorbeeld; in korte filmpjes laten ook zij studenten aan het woord over hoe zij zich voelen in deze periode. Zo krijgen de jongeren achter de cijfers een gezicht en kan het voor anderen een vorm van herkenning of troost bieden. Ook in Antwerpen zijn er cijfers, en ook in Antwerpen zijn er gezichten.

Sophie, masterstudente milieuwetenschappen, beantwoordt de vraag of ze zich de laatste tijd soms eenzaam heeft gevoeld volmondig met een ja. Ze vertelt sowieso al een piekeraar te zijn, maar door corona is het allemaal veel erger geworden: “In maart/ april was het nog wel oké. Er was niets te doen en iedereen moest binnen blijven. Ik ben dan ook in het begin heel streng voor mezelf geweest en hield me goed aan de regels. Naarmate de regels versoepelden, begon ik me steeds meer alleen te voelen. Het voelde alsof ik de enige was die zich nog aan de maatregelen hield. Daarom heb ik eind september tegen mezelf gezegd dat ik me niet langer kon opsluiten en ben ik op een voorzichtige manier terug mensen gaan zien. Ik voelde me daardoor een beetje beter. Maar nu het weer erg verstrengd is, wordt het opnieuw een pak moeilijker.”

Sophie

Sophie

Anton

Anton

Praat erover

Sophie zit daarnaast de hele week en het weekend alleen op kot. In een studio, dus zonder kotgenoten. Ze beschrijft haar eenzaamheidsgevoel dan ook alsof ze in een toren zit: “Ik heb een kot op de vijfde verdieping en kijk uit over de skyline van Antwerpen. Op dagen dat ik me echt alleen voel, lijkt het alsof ik kan kijken naar het leven in de stad, maar er zelf geen deel van ben. Ook ben ik soms angstig en voel ik paniek bij het idee dat ik zo lang geen deel meer uit zal maken van het leven van mijn vrienden of de mensen rondom mij”. Sophie heeft er veel aan gehad om hierover te praten: “Ik kan dit nu allemaal zo goed vertellen omdat ik ook naar de psycholoog ga van het STIP, dat helpt me echt.”

Ook Anton, masterstudent sociologie, gaat sinds de eerste lockdown praten met de psycholoog van zijn onderwijsinstelling: “Ik had dat hiervoor nog nooit gedaan. Maar tijdens de eerste lockdown kreeg ik plots veel last van angstgevoelens. Door het gebrek aan sociaal contact zat ik echt opgesloten in mijn eigen hoofd en piekerde heel veel, zeker tijdens de examens. Daarom ben ik gaan praten.” Het gebrek aan fysieke les heeft een grote impact op de mentale gezondheid van Anton: “Als ouderejaarsstudent had ik voor de tweede golf al amper of geen les. Meer les hebben zou het dragelijker maken, omdat je dan tenminste een beetje structuur hebt. Nu zit je altijd alleen en binnen.” Ook opvallend is dat Anton aangeeft dat je gelukkig voelen en tegelijk eenzaam zijn best hand in hand kunnen gaan: “De momenten waarop ik mij eenzaam voel, overvallen mij soms net als ik het vrolijkst ben. Dan ben ik aan het dansen op een kei goed nummer en ineens voel ik dat ik dat moment wil delen met iemand maar dat dat niet gaat.”

Voor het eerst student

Hogescholen en universiteiten lijken veel in te zetten op de ondersteuning van eerstejaarsstudenten. Zij hebben het misschien wel het moeilijkst. Limke, studente orthopedagogie, is zo’n eerstejaars: “De overgang naar de hogeschool vond ik spannend, maar het stelde me gerust dat ik in een kleine klas zit en mijn klasgenoten al had leren kennen op een introductiedag voor de start van het academiejaar.” Limke had vanaf het begin haar lessen online: “Er was een rotatiesysteem bedacht, maar door een cyberaanval ging dat niet door. Ik heb het echt heel moeilijk met dat online gedoe en mis de interactie enorm.” Gelukkig vinden Limke en haar klasgenoten steun bij elkaar: “We hebben een groep met de klas waarin we dingen met elkaar delen en elkaar steunen. Ook met kot hebben we zo een groep. Daardoor heb ik al veel mensen leren kennen. Op kot is de sfeer daardoor echt goed.”

Ondanks haar fijne kotgenoten, voelt Limke zich soms eenzaam: “Ik zit doorheen de dag heel de tijd alleen op kot, waardoor ik dan ’s avonds niet nog meer alleen wil zijn. Dan begin ik te piekeren over van alles. Ik vind het ook moeilijk om te dealen met de uitzichtloosheid en onwetendheid van de situatie.” Ze merkt dat ze daardoor haar motivatie voor school verliest: “Ik vind het zo frustrerend dat ik gedemotiveerd ben voor school, want deze richting is écht wat ik later wil doen. En toch heb ik er vorige week zelfs aan gedacht om te stoppen met mijn studie.” Ondanks alles probeert Limke het positieve te zien en zich op te tillen aan de sociale contacten met haar kotgenoten: “Wat echt helpt, is initiatief nemen om je kotgenoten te leren kennen en samen dingen te doen. Al is het maar gewoon samen naar de winkel gaan.”

Hoe kan STAN jou helpen?

STAN ziet jullie niet alleen, STAN wil jullie verbinden, met elkaar en met ons in contact brengen en jullie er doorheen slepen deze periode. Daarom geven we jou tips om om te gaan met depressieve gedachten en het gevoel van eenzaamheid. Je checkt ze in het filmpje hiernaast of leest het in een uitgebreid artikel van redactielid Eva.

Zit jij met een enorme nood of een probleem dat niet aan bod is gekomen, deel het met ons. Dan kijken we wat we voor jou kunnen betekenen. Heb je vragen over corona of de invloed van deze pandemie op jouw studentenleven, check dan ook zeker onze FAQ.